Definicja antybiotyku

Spośród wielu proponowanych definicji terminu „antybiotyk” optymalna wydaje się definicja o węższym zakresie znaczeniowym. Co prawda pojęcie antibiosis zostało stworzone przez Vuillemina w 1889 r. dla określenia ogólnego zjawiska antagonizmu między żywymi organizmami, lecz terminu antybiotyk po raz pierwszy użył Waksman. w 1942 r. (Waksman i Lechevalier, 1962), co daje mu prawo do określenia jego znaczenia. Definicja Waksmana ogranicza pojęcie antybiotyku do produktów metabolizmu drobnoustrojów, działających w małych stężeniach bakteriostatycznie lub bakteriobójczo na inne drobnoustroje (zastrzeżenie dotyczące małych stężeń jest konieczne, aby wykluczyć z definicji takie produkty metabolizmu, jak kwasy organiczne, nadtlenek wodoru i alkohol). Zdefiniowanie antybiotyku jedynie jako przeciwbakteryjnej substancji pochodzenia biologicznego nie byłoby precyzyjne, ponieważ obejmowałoby sok żołądkowy, przeciwciała i lizozym człowieka, olejki eteryczne i alkaloidy roślinne, a nawet takie curiosa, jak substancje zawarte w kale larw muchy wykazujące działanie antyseptyczne w zakażonych ranach.

Związki syntetyczne

Odkrycie salwarsanu przez Ehrlicha w  1909 r. w Niemczech zapoczątkowało nową erę syntezy chemioterapeutyków i przez wiele lat poszukiwania nowych związków były prowadzone głównie w tym kraju. Następcy Ehrlicha zsyntetyzowali germaninę,  stosowaną  w leczeniu zakażeń wywołanych przez świdrowce, i inne leki skuteczne w zakażeniach pierwotniakowych. W tym okresie panowało powszechne przekonanie, że jedynie pierwotniaki są wrażliwe na chemioterapeutyki, bakterie zaś takiej wrażliwości nie wykazują. Natomiast krętki, które okazały się wrażliwe na organiczne związki arsenu, traktowano jako oddzielną grupę nie należącą do świata zwykłych bakterii. Przekonanie, że bakterie cechuje naturalna oporność na leki, które nie są bardzo toksyczne dla człowieka, zostało obalone przez odkrycie prontosilu. Ten zwiastun ery sulfonamidów był także produktem badań prowadzonych w Niemczech, a jego odkrycie zostało ogłoszone w 1935 r. Wszystkie następne prace były już tylko kontynuacją odkrycia dokonanego w tym roku, który był początkiem nowej ery skutecznego leczenia zakażeń bakteryjnych. Kontynuowane są nadal poszukiwania nowych związków syntetycznych, działających na różne drobnoustroje. Poza nowymi sulfonamidami, największy postęp dokonał się w dziedzinie syntetycznych leków przeciwgruźliczych.

Pierwsze odkrycia

Badania nad antagonizmem między drobnoustrojami datują się prawie od początku powstania mikrobiologii; istnieje kilka opisanych przykładów, jeden z nich nawet przez Pasteura z lat 70. poprzedniego wieku. Potem nastąpiły próby przygotowania preparatów leczniczych z hodowli żywych drobnoustrojów lub wyciągów z bakterii i pleśni, o których sądzono, że są aktywne. Jednym z najlepiej znanych produktów był wyciąg z hodowli Pseudomonas aeruginosa, po raz pierwszy użyty w leczeniu miejscowym przez badaczy czeskich Honla i Bukowskyego w 1889 r. W Europie preparat był produkowany przez wiele lat pod nazwą ?piocyjanaza”. Inni badacze używali wyciągów ze szczepów Penicillium i Aspergillus, które prawdopodobnie (a nawet na pewno) zawierały antybiotyki, lecz w stężeniu na tyle małym, że ich działanie mogło być tylko miejscowe i przemijające. Ocenę tych wczesnych wydarzeń terapeutycznych przedstawił Florey w 1945 r. w swoim wykładzie pod intrygującym tytułem ?Zastosowanie drobnoustrojów jako czynnika terapeutycznego”; temat ten został rozszerzony w późniejszej publikacji (Florey, 1949). Systematyczne, metodycznie doskonałe badania Dubosa w Nowym Jorku (1935), których celem było poszukiwanie drobnoustrojów działających antagonistycznie na ziarenkowce ropotwórcze, doprowadziły do odkrycia tyrotrycyny (kompleksu gramicydyny z tyrocydyną) wytwarzanej przez Bacillus brevis, wprawdzie zbyt toksycznej do stosowania ogólnego u człowieka, lecz wykazującej działanie lecznicze w zakażeniach doświadczalnych u myszy. Praca ta wywarła duży wpływ na ukierunkowanie Floreya i jego współpracowników do rozpoczęcia badań.

Prontosil

Prontosil nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej in nitro, a jego aktywność in vivo, jak wkrótce sugerowali Trefouel i wsp. (1935), jest związana z uwalnianiem z cząsteczki p-aminobenzenosulfonamidu (sulfanilamidu). Dowodów na uwalnianie sulfanilamidu dostarczyły badania Fullera w 1937 r. Sulfanilamid hamował wzrost paciorkowców in vitro, a jego aktywność była zależna od rodzaju podłoża, a zwłaszcza od wielkości inoculum, co można łatwo zrozumieć w świetle współczesnej wiedzy. Takie wyjaśnienie mechanizmu działania prontosilu spotkało się z gorącym sprzeciwem Domagka; wyjaśnienie to degradowało chryzoidynę do roli nieczynnego związku, podczas gdy swoiste powinowactwo barwników do komórki bakteryjnej było podstawą, na której opierały się poszukiwania leków chemioterapeutycznych w Niemczech od czasów Ehrlicha, i główną zasadą doboru związków do badań. Badacze niemieccy byli ponadto głęboko przekonani, że w działaniu chemioterapeutycznym jest coś tajemniczego; mechanizm, który z łatwością można było wykazać in vitro, wydawał się zbyt banalny, aby na jego podstawie wyjaśnić działanie prontosilu. Dołączył się do tego zrozumiały żal, że sulfanilamid, opisany chemicznie przed wieloma laty, mógł być swobodnie wytwarzany przez każdego, bez żadnych zastrzeżeń patentowych.

Antybiotyki

Przewrót wywołany wprowadzeniem sulfonamidów, które pozwalały na opanowanie zakażeń wywoływanych przez paciorkowce i dwoinki zapalenia płuc, rzeżączki i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, trwał nadal, a nawet osiągał swój szczyt, kiedy ogłoszono pierwsze wyniki badań mających jeszcze większe znaczenie dla dalszego rozwoju chemioterapii. Doniesieniem tym nie było odkrycie penicyliny przez Fleminga w 1929 r., lecz wykazanie przez Floreya  ze  współpracownikami  nie  mającej   odpowiednika   aktywności  chemioterapeutycznej tego związku. Opublikowanie tych danych w 1940 r. zapoczątkowało erę antybiotyków, której rozkwit trwa do dziś. W tamtym czasie nie przypuszczaliśmy jeszcze, że penicylina poza stosowaniem w zakażeniach nie poddających się leczeniu sulfonamidami stanie się niezbędną drugą linią obrony przed drobnoustrojami wrażliwymi na sulfonamidy. Od początku lat czterdziestych coraz częściej izolowano oporne na sulfonamidy szczepy dwoinek rzeżączki, paciorkowców i pneumokoków, a dwadzieścia lat później pojawiły się oporne szczepy Neisseria meningitidis. Gdyby nie antybiotyki, cała korzyść płynąca z  odkrycia Domagka  zostałaby  zaprzepaszczona,  a  częstość   zakażeń bakteryjnych i śmiertelność przez nie powodowana byłyby takie, jak przed 1935 r. Dlatego historia obu tych odkryć wymaga bliższego opisu.

zdrowie zdrowie stylowa zdrowy sen dieta cwicz zdrowe oczy prawidlowe funkcjonowanie m 2 zdrowie stylowa m 2 odpowiednie poslanie higiena kosmetyki do kapieli sniadanie wazny kazdy poranek m 3 zdrowie stylowa m 3 depresja jesienna bielizna rower odpowiedni dobor roweru regularna jazda m 4 zdrowie stylowa m 4 bieganie bieganie dobre na wszystko stosowanie kosmetykow masaz odpowiednia technika masazu m 5 zdrowie stylowa m 5 masaz w zaciszu domowym jacuzzi jacuzzi relaksuje oprocz jacuzzi kapiele m 6 zdrowie stylowa m 6 kosmetyki przed kapiela kapiel na cellulit jak pozbyc sie cellulitu kosmetyki oprocz cwiczen cwiczenia i masaz m 7 zdrowie stylowa m 7 waga a cellulit cellulit a styl zycia zbawienny ruch dlaczego powstaje cellulit tryb pracy i odpoczynku m 8 zdrowie stylowa m 8 kontrolowanie powstawania cellulitu dlaczego warto z nim walczyc kontakt z lekarzem zagrozenia cellulitu skuteczny preparat m 9 zdrowie stylowa m 9 skuteczny suplement stosowanie suplementu najlepsze cwiczenia na cellulit plan treningowy odpowiednie cwiczenia m 10 zdrowie stylowa m 10 cellulit wrog kobiety swiadomosc kobiet badania pozbycie sie cellulitu polecane sporty m 11 zdrowie stylowa m 11 wykorzystywanie owocow pomaranczowa skorka kobiece hormony nadwaga cellulit a dieta m 12 zdrowie stylowa m 12 warzywa i owoce woda jako sprzymierzeniec opis cwiczen przydatne cwiczenia zestaw cwiczen m 13 zdrowie stylowa m 13 zabiegi zwalczajace cellulit inne zabiegi metoda lipolizy tabletki cellasene poprawa metabolizmu m 14 zdrowie stylowa m 14 sklad tabletki cellulit podczas ciazy wystapienie cellulitu pozostale sposoby tabletki w walce z cellulitem m 15 zdrowie stylowa m 15 nadwaga kobiet zadania suplementow cwiczenia na cellulit intensywnosc cwiczen cwiczenia hula hop m 16 zdrowie stylowa m 16 jak rozpoznac cellulit skuteczny masaz skuteczny kosmetyk wykorzystanie kosmetykow glowne rezultaty m 17 zdrowie stylowa m 17 spodenki antycellulitowe zdrowy tryb zycia funkcje spodenek sposob na cellulit zazywanie produktu m 18 zdrowie stylowa m 18 dawkowanie penicylina wchlanianie i wydalanie zapalenie nerwow obwodowych metronidazol m 19 zdrowie stylowa m 19 nitromidazole zastosowania kliniczne aktywnosc przeciwbakteryjna toksycznosc metronidazolu trwalosc penicyliny m 20 zdrowie stylowa m 20 stezenie penicyliny odpornosc szczepow stapylococcus aureus farmakokinetyka penicyliny neisseria gonorrhoeae m 21 zdrowie stylowa m 21 leczenie niedokrwistosci zmniejszenie liczby bakterii metamina pirymetamina dystrybucja trimoteprynu m 22 zdrowie stylowa m 22 kortimoksazol wydalanie metaniny zastosowanie lecznicze kwas oksolinowy odpornosc na metamine m 23 zdrowie stylowa m 23 toksycznosc metaniny cinoksacyna farmakokinetyka metaniny reakcje plucne toksycznosc nitrofurany m 24 zdrowie stylowa m 24 toksycznosc sulfonamidu zapalenie watroby zastosowanie sulfonamidow dzialanie na skore mafrenid m 25 zdrowie stylowa m 25 odczyny uczuleniowe sulfasalazyna wydalanie odpornosc na timetoprim pasazowanie m 26 zdrowie stylowa m 26 wchlanianie trimetoprimu badania w wielkiej brytanii odpornosc na sulfonamidy toksycznosc i dzialania niepozadane wydalanie trimetoprimu m 27 zdrowie stylowa m 27 definicja antybiotyku zwiazki syntetyczne pierwsze odkrycia prontosil antybiotyki m 28 zdrowie stylowa m 28 penicyliny perspektywy sulfonamidy dzialania sulfonamidow inne antybiotyki m 29 zdrowie stylowa m 29 modyfikacje lekow naturalnych pochodne dystrybucja sulfonamidow zastosowanie podstawowe zastosowanie kliniczne