Penicyliny

Można powiedzieć, że era antybiotyków rozpoczęła się w 1940 r., kiedy ukazała się pierwsza praca pochodząca z zespołu Floreya i Chaina, dotycząca właściwości wyciągu z hodowli Penicillium notatum (Chain i wsp., 1940); w następnym roku opublikowano szerszą ocenę z doskonale udokumentowanymi wynikami klinicznymi. Konieczne było opracowanie metody ekstrakcji tej tak nietrwałej substancji, zbadanie jej aktywności wobec różnych drobnoustrojów, określenie jej toksyczności różnymi metodami, zbadanie dystrybucji i wydalania, zdefiniowanie jednostki aktywności i wreszcie potwierdzenie skuteczności w doświadczalnych zakażeniach u myszy. Należało też wyprodukować ? zadanie, które wydawało się możliwe do realizacji wyłącznie w skali przemysłowej, lecz nie w Zakładzie Patologii w Oksfordzie ? taką ilość penicyliny, która umożliwiłaby jej zastosowanie w leczeniu ludzi. Było to tym trudniejsze, że antybiotyk ten ze względu na bardzo szybką eliminację musi być podawany w dużych dawkach. Jedna z metod otrzymywania penicyliny w tym okresie polegała na jej odzyskiwaniu z moczu leczonych chorych. Wszystko to miało miejsce wiele lat przed opracowaniem metody otrzymywania oczyszczonej penicyliny na skalę przemysłowa i poznaniem jej budowy. Pierwsze dokonały tego firmy farmaceutyczne w Stanach Zjednoczonych, co na wiele lat zapewniło im prymat w tej wysoko dochodowej gałęzi przemysłu.

Perspektywy

Wszystkie skuteczne leki przeciwbakteryjne mają pewne cechy wspólne. Zastosowane w małym stężeniu muszą działać na drobnoustroje, powodując zahamowanie ich wzrostu lub śmierć komórki bakteryjnej w złożonym chemicznie środowisku żywego organizmu. Ponieważ przenikają one do wszystkich tkanek, ich szkodliwe działanie na narządy gospodarza powinno być ograniczone do minimum. Poza tymi 2 podstawowymi cechami pożądane są także inne, jak: trwałość, dobra rozpuszczalność, powolne wydalanie i zdolność dyfuzji do odległych tkanek. Nawet skuteczne leki nie zawsze jednak mają wszystkie te cechy. Jeżeli lek jest toksyczny dla bakterii, lecz nie wykazuje toksyczności dla komórek gospodarza, to jego działanie jest prawdopodobnie skierowane na pewne struktury lub funkcje charakterystyczne tylko dla komórki bakteryjnej. Gdy Woods i Fields wyjaśnili mechanizm działania sulfonamidów i wysunęli teorię zahamowania wzrostu komórki bakteryjnej przez analogi metabolitów, wydawało się, że zostanie otwarta droga do poszukiwań nowych antybiotyków na racjonalnych zasadach. Ogromny rozwój wiedzy w następnych latach, dotyczący budowy, składu chemicznego i metabolizmu komórki bakteryjnej, zachęcał do podtrzymania tej nadziei. Wiedza ta ułatwiła wyjaśnienie mechanizmów działania leków przeciwbakteryjnych, nie okazała się jednak przydatna w poszukiwniu nowych antybiotyków. Wprawdzie osiągnięcia w dziedzinie syntezy były niekiedy oparte na racjonalnych przesłankach, jednak prawdziwie nowe antybiotyki odkrywano w wyniku poszukiwań losowych w ogromnej liczbie prób.

Sulfonamidy

W ciągu ponad 30 lat wprowadzono do lecznictwa wiele związków z tej grupy; postęp w tej dziedzinie przejawia się w uzyskaniu preparatów o mniejszej toksyczności, lepiej znoszonych i wykazujących większą aktywność przeciw-bakteryjną. Udało się zsyntetyzować sulfonamidy trudno rozpuszczalne, a w konsekwencji słabo wchłaniane z przewodu pokarmowego, które działają głównie w świetle jelita. Innym osiągnięciem było opracowanie związków o przedłużonym działaniu, umożliwiających zmniejszenie częstości podawania. Niektóre sulfonamidy znalazły zastosowanie jako leki o specjalnym przeznaczeniu, np. leczenie oparzeń czy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Coraz powszechniej stosuje się również sulfonamidy w skojarzeniu z innymi związkami, zwłaszcza trimetoprimem. Szczegółowe omawianie wszystkich leków z tej grupy w niniejszej książce nie wydaje się jednak celowe, zwłaszcza że ich zastosowanie znacznie się zmniejszyło w związku z powszechnym stosowaniem antybiotyków. Sulfonamidy mają właściwość, która w odniesieniu do antybiotyków określana jest jako szeroki zakres działania. Spośród bakterii Gram-dodatnich Strepto-coccus pyogenes i Streptococcus pneurnoniae są bardzo wrażliwe, gronkowce i Clostridium welchii ? umiarkowanie wrażliwe (inne gatunki Clostridium są bardziej oporne), natomiast Streptococcus faecalis jest całkowicie na nie oporny. Do najbardziej wrażliwych spośród bakterii Gram-ujemnych należą drobnoustroje z rodzaju Neisseria, chociaż wrażliwe są również pałeczki jelitowe, Ha-emophilus influenzae i Bordetella pertussis. Spośród innych, rzadziej spotykanych bakterii zwykle wrażliwych na sulfonamidy, należy wymienić Yersinia pestis i rodzaje Chlamydia, Actinomyces i Nocardia. W połączeniu z innymi związkami, hamującymi syntezę kwasu foliowego, sulfonamidy działają na Plasmodia i Toxoplasma gondii.

Działania sulfonamidów

Mechanizm działania wszystkich sulfonamidów jest podobny, toteż wrażliwości na jeden lek z tej grupy towarzyszy wrażliwość ? przynajmniej do pewnego stopnia ? na wszystkie pozostałe. Wiele pisano na temat względnej aktywności poszczególnych sulfonamidów w stosunku do różnych drobnoustrojów. Wyniki te jednak trudno porównywać, ponieważ liczba badanych jednocześnie leków była zwykle ograniczona. Dodatkową trudnością w interpretacji tych badań jest zależność wyników uzyskiwanych w próbach in vitro od składu podłoża i wielkości inoculum. Ze względu na duże znaczenie tych czynników niemożliwe jest ustalenie MIC (minimalnego stężenia hamującego wzrost szczepu) sulfonamidów z taką dokładnością, jak to jest możliwe np. dla penicyliny. Wyniki badania aktywności leczniczej sulfonamidów u myszy są również trudne do interpretacji, ponieważ zależą w znacznym stopniu od warunków doświadczalnych. Przykładowo doświadczenia, w których podawano zwierzętom sulfonamidy l lub 2 razy dziennie, przemawiają na korzyść sulfonamidów o przedłużonym działaniu; jednak jeśli częstość stosowania była podobna do stosowanej w klinice, to leki szybciej eliminowane niejednokrotnie wykazywały podobną lub nawet większą aktywność.

Inne antybiotyki

Odkrycie kilku antybiotyków, wśród nich także penicyliny, było dziełem przypadku, lecz ?wystawianie błagalnych płytek Petrkgo jak ręki po datek” (Florey, 1945) w nadziei izolowania szczepu wytwarzającego antybiotyk nie okazało się właściwą metodą. Większość dalszych odkryć powstała w wyniku systematycznych badań gleby, wymagających ogromnych nakładów finansowych, które mogły wprawdzie przynieść stukrotne zyski, lecz równie dobrze mogły zakończyć się niepowodzeniem. Było to przedsięwzięcie jeszcze bardziej hazardowe niż poszukiwania ropy naftowej. Gleba zawiera obfitą i bardzo różnorodną mikroflorę, zmieniającą się w zależności od klimatu, okresu wegetacji, zawartości składników mineralnych i innych czynników, i jest środowiskiem, w którym wytwarzanie antybiotyków może odgrywać rolę w konkurencji o substancje odżywcze. Badanie gleby na obecność drobnoustrojów polega na pobieraniu próbek z wielu różnorodnych źródeł i ich hodowli na podłożu stałym, wyosobnieniu wszystkich kolonii drobnoustrojów, od których można oczekiwać wytwarzania antybiotyków (takich jak promieniowce) i ostatecznym sprawdzeniu aktywności przeciwbakteryjnej. Inną metodą jest zakażenie pierwotnej hodowli z gleby odpowiednimi drobnoustrojami. Posiewy wykonuje się przez pokrycie podłoża drobnoustrojami, zawieszonymi w podłożu płynnym lub agarowym. Zahamowanie wzrostu bakterii w podłożu, widoczne w postaci strefy wokół kolonii pochodzących z gleby, świadczy o wytwarzaniu substancji przeciwbakteryjnych.

zdrowie zdrowie stylowa zdrowy sen dieta cwicz zdrowe oczy prawidlowe funkcjonowanie m 2 zdrowie stylowa m 2 odpowiednie poslanie higiena kosmetyki do kapieli sniadanie wazny kazdy poranek m 3 zdrowie stylowa m 3 depresja jesienna bielizna rower odpowiedni dobor roweru regularna jazda m 4 zdrowie stylowa m 4 bieganie bieganie dobre na wszystko stosowanie kosmetykow masaz odpowiednia technika masazu m 5 zdrowie stylowa m 5 masaz w zaciszu domowym jacuzzi jacuzzi relaksuje oprocz jacuzzi kapiele m 6 zdrowie stylowa m 6 kosmetyki przed kapiela kapiel na cellulit jak pozbyc sie cellulitu kosmetyki oprocz cwiczen cwiczenia i masaz m 7 zdrowie stylowa m 7 waga a cellulit cellulit a styl zycia zbawienny ruch dlaczego powstaje cellulit tryb pracy i odpoczynku m 8 zdrowie stylowa m 8 kontrolowanie powstawania cellulitu dlaczego warto z nim walczyc kontakt z lekarzem zagrozenia cellulitu skuteczny preparat m 9 zdrowie stylowa m 9 skuteczny suplement stosowanie suplementu najlepsze cwiczenia na cellulit plan treningowy odpowiednie cwiczenia m 10 zdrowie stylowa m 10 cellulit wrog kobiety swiadomosc kobiet badania pozbycie sie cellulitu polecane sporty m 11 zdrowie stylowa m 11 wykorzystywanie owocow pomaranczowa skorka kobiece hormony nadwaga cellulit a dieta m 12 zdrowie stylowa m 12 warzywa i owoce woda jako sprzymierzeniec opis cwiczen przydatne cwiczenia zestaw cwiczen m 13 zdrowie stylowa m 13 zabiegi zwalczajace cellulit inne zabiegi metoda lipolizy tabletki cellasene poprawa metabolizmu m 14 zdrowie stylowa m 14 sklad tabletki cellulit podczas ciazy wystapienie cellulitu pozostale sposoby tabletki w walce z cellulitem m 15 zdrowie stylowa m 15 nadwaga kobiet zadania suplementow cwiczenia na cellulit intensywnosc cwiczen cwiczenia hula hop m 16 zdrowie stylowa m 16 jak rozpoznac cellulit skuteczny masaz skuteczny kosmetyk wykorzystanie kosmetykow glowne rezultaty m 17 zdrowie stylowa m 17 spodenki antycellulitowe zdrowy tryb zycia funkcje spodenek sposob na cellulit zazywanie produktu m 18 zdrowie stylowa m 18 dawkowanie penicylina wchlanianie i wydalanie zapalenie nerwow obwodowych metronidazol m 19 zdrowie stylowa m 19 nitromidazole zastosowania kliniczne aktywnosc przeciwbakteryjna toksycznosc metronidazolu trwalosc penicyliny m 20 zdrowie stylowa m 20 stezenie penicyliny odpornosc szczepow stapylococcus aureus farmakokinetyka penicyliny neisseria gonorrhoeae m 21 zdrowie stylowa m 21 leczenie niedokrwistosci zmniejszenie liczby bakterii metamina pirymetamina dystrybucja trimoteprynu m 22 zdrowie stylowa m 22 kortimoksazol wydalanie metaniny zastosowanie lecznicze kwas oksolinowy odpornosc na metamine m 23 zdrowie stylowa m 23 toksycznosc metaniny cinoksacyna farmakokinetyka metaniny reakcje plucne toksycznosc nitrofurany m 24 zdrowie stylowa m 24 toksycznosc sulfonamidu zapalenie watroby zastosowanie sulfonamidow dzialanie na skore mafrenid m 25 zdrowie stylowa m 25 odczyny uczuleniowe sulfasalazyna wydalanie odpornosc na timetoprim pasazowanie m 26 zdrowie stylowa m 26 wchlanianie trimetoprimu badania w wielkiej brytanii odpornosc na sulfonamidy toksycznosc i dzialania niepozadane wydalanie trimetoprimu m 27 zdrowie stylowa m 27 definicja antybiotyku zwiazki syntetyczne pierwsze odkrycia prontosil antybiotyki m 28 zdrowie stylowa m 28 penicyliny perspektywy sulfonamidy dzialania sulfonamidow inne antybiotyki m 29 zdrowie stylowa m 29 modyfikacje lekow naturalnych pochodne dystrybucja sulfonamidow zastosowanie podstawowe zastosowanie kliniczne